Với sự phát triển của công nghệ chiết xuất hiện đại, các dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền như tế tân có thể được bào chế thành dạng cao khô giúp nâng cao hiệu quả, thuận tiện hơn cho quá trình bảo quản và sử dụng. Cao khô tế tân không chỉ đáp ứng nhu cầu sản xuất dược phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe mà còn góp phần nâng cao giá trị ứng dụng của dược liệu trong đời sống.
Tổng quan về tế tân
Cây tế tân có tên khoa học là Asarum sieboldii, thuộc họ Mộc hương (Aristolochiaceae). Loài cây thân thảo sống lâu năm này thường chỉ đạt chiều cao trung bình từ 12 đến 24 centimét. Cây chủ yếu sinh trưởng tự nhiên tại những vùng rừng núi cao, có độ ẩm lớn và nhiều bóng râm mát. Những khu vực có lớp đất mùn tơi xốp, gần nguồn nước như ven bờ suối hay dưới tán rừng rậm là môi trường sống lý tưởng của cây.
Phần rễ của cây phát triển khá đặc biệt với thân rễ mọc bò ngang ngầm phía dưới lòng đất. Thân rễ phân nhánh ở ngọn và mọc ra rất nhiều rễ tơ nhỏ, xếp sát nhau thành từng cụm tại các đốt thân. Các rễ tơ có đường kính rất mảnh, chỉ khoảng 1 milimet, nhưng chiều dài có thể đạt từ 10 đến 20 centimet. Vỏ rễ có màu xám vàng hoặc nâu nhạt, khi vò nhẹ sẽ tỏa ra mùi thơm nồng nàn và có vị cay tê đầu lưỡi.
Lá cây thường mọc trực tiếp từ đầu thân rễ ở dưới mặt đất, mỗi cây chỉ có khoảng 2 đến 3 chiếc lá. Cuống lá khá dài, nhẵn bóng hoặc đôi khi có lông mịn dọc theo sườn cuống. Phiến lá có hình tim tròn hoặc hình thận, mép lá nguyên không có răng cưa, mặt trên màu xanh lục và mặt dưới phủ lớp lông tơ. Hoa tế tân mọc đơn độc từ gốc rễ, có màu tím sẫm hoặc nâu đỏ, hình chuông úp ngược sát mặt đất.
Bộ phận có thể thu hái để làm thuốc là toàn cây, nhưng chủ yếu vẫn là phần rễ. Dược chất tập trung nhiều nhất ở rễ, do đó phần này luôn được ưu tiên lựa chọn để bào chế dược phẩm. Rễ tế tân chứa hàm lượng tinh dầu cao, quyết định đến giá trị trị liệu của cây.
Dược liệu tế tân
Thời điểm thu hoạch tế tân thích hợp nhất trong năm thường rơi vào mùa hạ, khoảng từ tháng 5 đến tháng 7 hằng năm. Đây là giai đoạn cây đã phát triển hoàn chỉnh, lá bắt đầu tàn và lượng hoạt chất trong rễ đạt mức cao nhất. Khai thác đúng thời vụ giúp thu được nguồn dược liệu có chất lượng tốt nhất phục vụ sản xuất. Người dân sẽ đào toàn bộ rễ cây, rũ bỏ bùn đất bám xung quanh rồi bó thành từng bó nhỏ.
Sau khi thu hái, dược liệu cần được rửa sạch nhanh bằng nước lạnh để loại bỏ hoàn toàn các tạp chất còn sót lại. Rửa rễ phải diễn ra nhanh chóng để tránh làm thất thoát lượng tinh dầu quý giá dễ tan trong nước. Tiếp theo, dược liệu được cắt thành từng đoạn ngắn từ 2 đến 3 centimét để quá trình làm khô diễn ra nhanh hơn. Các đoạn rễ sau khi cắt được rải đều ra mẹt sạch để chuẩn bị cho công đoạn sấy hoặc phơi khô.
Quá trình làm khô rễ tế tân bắt buộc phải thực hiện trong bóng râm, thoáng gió hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ thấp. Tuyệt đối không phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời gắt hoặc sấy ở nhiệt độ quá cao. Nhiệt độ lớn sẽ làm bay hơi tinh dầu, làm suy giảm nghiêm trọng dược tính của thành phẩm. Rễ đạt tiêu chuẩn khô là khi bẻ thấy giòn, mặt bẻ có màu trắng vàng và mùi thơm nồng.
Tác dụng của tế tân
Theo y học cổ truyền, tế tân là vị thuốc có vị cay, tính ấm và quy kinh trực tiếp vào phế, tâm và thận. Công năng chính của dược liệu này là phát tán phong hàn, thông khiếu, giảm đau, ôn phế và hóa đàm ẩm hữu hiệu. Thầy thuốc xưa thường ứng dụng vị thuốc này trong các bài thuốc điều trị chứng cảm cúm do lạnh, đau đầu, nghẹt mũi. Công dụng giảm đau của vị thuốc cũng rất nổi bật trong các trường hợp đau răng, đau nhức xương khớp do nhiễm lạnh.
Những người bị hen suyễn nhẹ, viêm phế quản mạn tính thường nhận thấy triệu chứng thuyên giảm đáng kể sau khi dùng tế tân. Tuy nhiên, y học cổ truyền cũng lưu ý không dùng dược liệu cho người bị ho khan do âm hư hỏa vượng. Phụ nữ có thai hoặc người cơ thể suy nhược nặng cũng cần cẩn trọng và tránh sử dụng vị thuốc này.
Theo y học hiện đại, các nghiên cứu khoa học chỉ ra rễ tế tân có chứa khoảng 2,75% tinh dầu tự nhiên, bao gồm các hoạt chất như methyl eugenol, safrole, asarone và một số hợp chất hữu cơ khác. Chiết xuất từ tế tân đã được chứng minh tác dụng giảm đau thông qua việc ức chế các tín hiệu truyền dẫn thần kinh. Tác dụng kháng viêm, hạ sốt và gây tê cục bộ tại chỗ cũng được ghi nhận qua các thử nghiệm lâm sàng.
Ngoài ra, tinh chất thu được từ rễ cây tế tân còn có khả năng kháng khuẩn đối với nhiều loại vi khuẩn đường hô hấp. Hoạt chất giúp ức chế sự phát triển của trực khuẩn lao, trực khuẩn mủ xanh và các loại nấm gây hại ngoài da. Những phát hiện này mở ra nhiều cơ hội ứng dụng dược liệu trong việc phát triển các sản phẩm chăm sóc hệ hô hấp.
Cao khô tế tân
Cao khô tế tân là chế phẩm dạng bột khô mịn được sản xuất từ dịch chiết cô đặc của phần rễ của cây tế tân. Cao khô có độ tập trung hàm lượng hoạt chất sinh học cao hơn gấp nhiều lần so với dạng dược liệu thô ban đầu.
Quy trình sản xuất bắt đầu bằng giai đoạn chiết xuất hoạt chất từ rễ khô tế tân đạt chuẩn bằng dung môi phù hợp như nước hoặc cồn. Dung môi được đưa vào hệ thống chiết xuất khép kín dưới nhiệt độ và áp suất kiểm soát chặt chẽ. Hỗn hợp dịch chiết sau đó được đem đi lọc qua nhiều lớp màng chuyên dụng để loại bỏ hoàn toàn phần bã rắn. Quá trình lọc kỹ giúp loại bỏ các tạp chất không tan, đảm bảo độ tinh khiết tối đa cho dịch chiết.
Dịch lọc sau đó được chuyển sang thiết bị cô chân không ở nhiệt độ thấp để giảm dần thể tích dung dịch mà không làm hỏng hoạt chất. Công nghệ cô chân không giúp dung môi bay hơi nhanh ở nhiệt độ thấp, bảo vệ các thành phần nhạy cảm với nhiệt độ cao. Khi dịch cô đạt đến độ đậm đặc tiêu chuẩn, dịch được đưa vào máy sấy phun sương ly tâm hiện đại. Dưới tác động của luồng khí nóng sấy nhanh, dịch cô đặc lập tức biến thành các hạt bột cao khô siêu mịn.
Mua cao khô tế tân ở đâu uy tín, chất lượng?
Cao khô tế tân hiện đang được nhiều doanh nghiệp dược phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và cơ sở sản xuất đông dược quan tâm nhờ giá trị ứng dụng cao. Trên thị trường hiện có nhiều đơn vị cung cấp nguyên liệu cao khô tế tân với chất lượng và quy cách khác nhau. Vì vậy, việc lựa chọn nhà cung cấp uy tín là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng sản phẩm đầu ra.
Khách hàng có thể tìm mua cao khô tế tân tại các công ty dược liệu, đơn vị chuyên chiết xuất thảo dược hoặc các doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu cho ngành dược phẩm. Tuy nhiên, nên ưu tiên những nhà cung cấp có nguồn gốc nguyên liệu minh bạch, quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn và có hồ sơ kiểm nghiệm đầy đủ.
Một trong những đơn vị được nhiều khách hàng tin tưởng hiện nay là Công ty Cổ phần Hóa dược và Công nghệ Sinh học Biogreen. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chiết xuất dược liệu, Biogreen chú trọng từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến quy trình sản xuất nhằm tạo ra các sản phẩm cao dược liệu chất lượng ổn định.
Cao khô tế tân của Biogreen được sản xuất trên dây chuyền hiện đại, ứng dụng công nghệ chiết xuất và sấy phun tiên tiến giúp giữ lại tối đa các hoạt chất tự nhiên trong dược liệu. Thành phẩm có độ mịn cao, độ ẩm thấp, dễ hòa tan và thuận lợi cho việc bào chế thành viên nang, viên nén, cốm hoặc các sản phẩm chăm sóc sức khỏe khác. Đây là lựa chọn phù hợp cho các doanh nghiệp đang tìm kiếm nguồn nguyên liệu cao khô tế tân chất lượng và ổn định lâu dài.
Thông tin nguyên liệu cao khô tế tân Biogreen
Tên sản phẩm: Cao khô tế tân.
Xuất xứ: Việt Nam.
Dạng bào chế: bột cao khô.
Mô tả: bột mịn đồng nhất.
Mùi vị: mùi vị đặc trưng của tế tân.
Quy cách đóng gói: 1 kg, 5 kg, 10 kg, 25 kg và có thể thay đổi tùy theo yêu cầu của khách hàng.
Làm nguyên liệu phù hợp cho các dạng bào chế: Cốm, bột, sủi, viên nang, viên nén.
Hạn sử dụng: 2 năm kể từ ngày sản xuất.
Bảo quản: Nơi khô ráo thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp.
