Protease inhibitor là gì? Công dụng và tác dụng phụ

Protease inhibitor là gì? Protease inhibitor có những công dụng như thế nào? Protease inhibitor có tác dụng phụ không? Nếu bạn đang băn khoăn thắc mắc về những vấn đề này thì hãy đọc ngay bài viết dưới đây để có được câu trả lời chính xác nhé!

Protease inhibitor là gì? Công dụng và tác dụng phụ 1

Protease inhibitor là gì?

Protease inhibitor là gì?

Protease inhibitor theo tiếng Anh có nghĩa là chất kháng, ức chế men protease. Trong thực tế, protease inhibitor không phải là một chất mà là thuật ngữ được dùng để đại diện cho một nhóm các thuốc kháng virus có cùng đặc tính ức chế enzyme protease. 

Theo Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ FDA, hiện nay mới có 10 thuốc kháng virus thuộc nhóm protease inhibitor được chấp thuận là: Saquinavir, Indinavir, Ritonavir, Nelfinavir, Amprenavir, Fosamprenavir, Lopinavir, Atazanavir, Tipranavir và Darunavir.

Protease là một nhóm các enzyme sinh học trong tự nhiên có khả năng thủy phân và phân giải chất đạm protein. Protease có vai trò quan trọng trong các sinh vật sống đóng góp nhiều lợi ích cho quá trình tiêu hóa, hấp thu dinh dưỡng và một số hoạt động chức năng sinh học khác. 

Tuy nhiên, protease được sản sinh ra bởi các virus lại mang nhiều tác hại với những sinh vật bị ký sinh. Virus khi xâm nhập vào trong cơ thể sinh vật sẽ tiết ra enzyme protease để thủy phân protein trong cấu trúc màng tế bào, sau đó tấn công vào trong các tế bào và gây bệnh. Các thuốc kháng virus thuộc nhóm protease inhibitor sẽ phát huy tác dụng nhờ tác động vào cơ chế gây bệnh này của virus. 

Hơn nữa việc ức chế men protease còn giúp ngăn chặn quá trình sản sinh và nhân lên của virus. Nguyên nhân là bởi protease cần thiết để phân cắt protein tạo ra các nguyên liệu quan trọng để tổng hợp và sinh sản ra virus mới. 

Protease inhibitor là gì? Công dụng và tác dụng phụ 2

Các thuốc protease inhibitor có tác dụng kháng virus HIV rất hiệu quả

Tác dụng của protease inhibitor là gì?

Tác dụng của các thuốc protease inhibitor có hiệu quả rất tốt với các bệnh nhân bị nhiễm virus HIV/AIDS. 

Với virus HIV, protease là một dưỡng chất sinh học cần thiết để chúng sinh sản và phát triển mạnh. Do đó, protease inhibitor sẽ phát huy được tác dụng trong trường hợp này bằng cách liên kết với các enzyme protease, ức chế hoạt động của chúng từ đó ngăn cản quá trình virus HIV tự sản sinh. 

Mặc dù không phải là phương pháp có thể chữa khỏi được HIV nhưng với công dụng này, các protease inhibitor có thể ngăn chặn bệnh tiến triển nặng và có thể kéo dài tuổi thọ cho người bệnh thêm nhiều năm nữa. 

Trong thực tế, các thuốc kháng virus protease inhibitor thường không được sử dụng đơn độc cho bệnh nhân HIV mà được dùng kết hợp với một số phương pháp điều trị khác, điển hình như HAART (liệu pháp kháng virus có hoạt tính cao). 

Ngoài tác dụng điều trị virus HIV, protease inhibitor còn được các nhà khoa học, các chuyên gia y tế nghiên cứu và thử nghiệm để chống lại nhiều bệnh lý khác bao gồm các bệnh lý do nhiễm nấm, nhiễm virus khác, nhiễm ký sinh trùng hay một số bệnh ung thư đặc thù:

+ Sự kết hợp của ritonavir và lopinavir được phát hiện có một số hiệu quả chống lại ký sinh trùng Giardia.

+ Các loại thuốc saquinavir, ritonavir và lopinavir đã được phát hiện có đặc tính chống ký sinh trùng sốt rét. 

+ Một loại thuốc protease inhibitor đã được tìm thấy khả năng chữa bệnh Chagas ở chuột.

+ Nelfinavir và atazanavir có thể tiêu diệt tế bào khối u trong môi trường nuôi cấy (trong đĩa Petri).

Mặc dù có ý nghĩa và giá trị rất cao nhưng những tác dụng này của protease inhibitor vẫn đang trong quá trình thử nghiệm và chưa được nghiên cứu một cách rộng rãi để có thể đưa vào áp dụng thực tế. 

Protease inhibitor là gì? Công dụng và tác dụng phụ 3

Protease inhibitor có thể ức chế một số tế bào ung thư

Tác dụng phụ của protease inhibitor

Một số tác dụng phụ tiềm tàng của các chất ức chế protease đã được các chuyên gia y tế xác nhận là:

+ Kháng insulin.

+ Gây ra buồn nôn và tiêu chảy.

+ Làm tăng nguy cơ phát triển sỏi mật và sỏi thận.

+ Làm thay đổi khứu giác và vị giác. 

+ Gây ra mất ngủ.

+ Làm tăng men gan. 

+ Làm tăng cholesterol. 

Thực tế không phải tất cả các thuốc protease inhibitor đều gây ra những tác dụng phụ tiềm ẩn như nhau mà chúng thường liên quan đến cấu trúc hóa học riêng biệt của từng thuốc cụ thể. 

Mặc dù vậy, bởi vì có khá nhiều những tác dụng phụ có thể gây nguy hại đến sức khỏe của người bệnh nên hiện nay các thuốc protease inhibitor vẫn đang còn bị hạn chế và không được sử dụng một cách phổ biến, thường xuyên trong y học. 

Qua bài viết về chủ đề “protease inhibitor là gì” này hy vọng rằng bạn đọc đã có thêm được nhiều kiến thức bổ ích và hiểu rõ hơn về một số loại thuốc kháng virus. Để tìm hiểu thêm về nhiều kiến thức khác, xin vui lòng truy cập vào địa chỉ: https://biogreenjsc.com.vn/tin-tuc/