Lipase giảm –  bình thường – tăng trong trường hợp nào?

Lipase giảm -  bình thường - tăng trong trường hợp nào?

Lipase máu là một trong những chỉ số xét nghiệm cận lâm sàng trong y học hiện đại. Lipase bình thường là bao nhiêu? Lipase máu tăng trong trường hợp nào? Lipase giảm có nguy hiểm không? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ở bài viết này nhé! 

Lipase giảm -  bình thường - tăng trong trường hợp nào? 1
Lipase bình thường trong máu là bao nhiêu?

Lipase bình thường là bao nhiêu?

Lipase là một loại enzyme có khả năng xúc tác cho phản ứng thủy phân, phân giải chất béo (lipid) hay những chất có cấu trúc phân tử dạng triacylglycerol. Lipase máu là chỉ số xét nghiệm quan trọng trong y học cận lâm sàng cho biết nồng độ của enzyme lipase có ở trong máu hay huyết tương của người xét nghiệm. 

Chỉ số lipase bình thường ở trong máu có giá trị rất thấp. Chỉ số này có sự khác biệt tương đối ở người lớn và trẻ em:

+ Chỉ số lipase bình thường ở người lớn là dưới 60 U/L. 

+ Chỉ số lipase bình thường ở trẻ em là dưới 40 U/L. 

Lipase và vai trò trong cơ thể

Lipase là một hợp chất sinh học có vai trò không thể thiếu được trong tự nhiên. Hầu như tất cả các loài động vật cấp cao đều có loại enzyme này trong cơ thể để tham gia vào các hoạt động sống. 

Trong cơ thể của con người, lipase là một loại enzyme thiết yếu và không thể thiếu được. Cơ quan chuyên sản xuất enzyme lipase trong cơ thể chúng ta là tuyến tụy. Sau khi được tiết ra thì lipase sẽ theo ống tụy vào đường ruột để hỗ trợ tiêu hóa. Tại đường ruột, một phần nhỏ lipase có thể được hấp thu vào trong máu.

Vai trò chính của lipase là giúp tiêu hóa thức ăn, nhất là các loại chất béo từ dầu thực vật cho đến mỡ động vật. Nhờ đó mà cơ thể mới có thể hấp thu được những dưỡng chất cần thiết này phục vụ cho các hoạt động chức năng. 

Ngoài ra lipase còn có một số vai trò khác cũng rất quan trọng như: kiểm soát lượng mỡ trong máu, điều hòa các quá trình chuyển hóa liên quan đến chất béo, kiểm soát cân nặng…

Nếu chỉ số lipase máu tăng lên quá cao hoặc giảm xuống quá thấp thì đều có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ xảy ra các bệnh lý hoặc rối loạn bất thường trong cơ thể. 

Lipase giảm -  bình thường - tăng trong trường hợp nào? 2
Lipase tăng thường do tuyến tụy có vấn đề

Lipase máu tăng trong trường hợp nào?

Lipase máu tăng thường xảy ra trong trường hợp người xét nghiệm có vấn đề liên quan đến tuyến tụy, trong đó tỷ lệ mắc cao nhất là bệnh lý viêm tụy cấp. 

Chỉ số lipase máu khi bị viêm tụy cấp thường tăng lên gấp nhiều lần (khoảng 5-10 lần) so với chỉ số bình thường và kéo dài nhiều ngày. Đây là bệnh lý với tình trạng viêm nhiễm cấp tính xảy ra tại tuyến tụy. Triệu chứng lâm sàng thường gặp ở người bệnh là: đau bụng dữ dội với những cơn liên tục, chướng bụng, sốt, buồn nôn…

Khi có nguy cơ mắc viêm tụy cấp, người bệnh sẽ được làm xét nghiệm thêm cả chỉ số amylase máu. Xét nghiệm thêm chỉ số này cùng với lipase máu vì 2 chỉ số này thường cùng tăng lên khi người bệnh bị viêm tụy. 

Ngoài ra, lipase máu tăng cao còn thường xảy ra trong một số trường hợp sau đây:

+ Tắc mật, viêm túi mật cấp, tắc ruột, nhồi máu ruột, viêm ruột mạn tính (bệnh Crohn). 

+ Viêm phúc mạc, tình trạng thủng dạ dày hoặc tá tràng do viêm loét. 

+ Tình trạng tổn thương gan do rượu bia, các bệnh gan mạn tính. 

+ Bệnh suy thận. 

+ Tình trạng nhiễm toan ceton trong biến chứng tiểu đường. 

+ Tình trạng không dung nạp gluten (bệnh Celiac). 

+ Uống nhiều rượu trong thời gian dài.

+ Người bệnh đang sử dụng một số loại thuốc tây y như: codeine, furosemid, thuốc tránh thai, heparin, statin…

Lipase giảm -  bình thường - tăng trong trường hợp nào? 3
Lipase giảm có nguy hiểm không?

Lipase giảm có nguy hiểm không? 

Khi xét nghiệm máu, chỉ số lipase giảm thường không quá quan trọng, chỉ trừ trường hợp giảm đi gấp nhiều lần so với chỉ số bình thường. Khi lipase máu giảm mạnh, người xét nghiệm có thể gặp phải tình trạng các tế nào sản xuất lipase của tuyến tụy bị tổn thương.

Ngoài ra, chỉ số lipase giảm có thể xảy ra trong trường hợp người xét nghiệm đang sử dụng các loại thuốc có tác dụng phụ làm giảm lipase. 

Người bệnh cần phải được xét nghiệm lipase máu khi có nghi ngờ một trong số những bệnh lý kể trên. Xét nghiệm này sẽ được thực hiện trên mẫu huyết thanh hoặc huyết tương lấy từ người bệnh. Một số lưu ý cho người bệnh khi đi xét nghiệm lipase máu là: 

+ Trước khi lấy máu xét nghiệm trong khoảng 8-12 giờ, người bệnh không nên ăn uống gì để chỉ số không bị sai lệch đi. 

+ Trong thời gian chuẩn bị làm xét nghiệm người bệnh cũng không nên sử dụng các loại thuốc hay các loại thực phẩm chức năng có ảnh hưởng đến lipase máu. 

+ Thời gian làm xét nghiệm lipase máu chuẩn thường là vào buổi sáng. 

Qua bài viết về chủ đề “Lipase giảm –  bình thường – tăng trong trường hợp nào” vừa rồi, hy vọng rằng độc giả đã có thêm nhiều kiến thức bổ ích. Để tìm hiểu thêm về nhiều kiến thức khác, xin vui lòng truy cập vào địa chỉ: https://biogreenjsc.com.vn/tin-tuc/