Chỉ số amylase tăng cao khi nào? Có nguy hiểm không?

Bình thường enzyme amylase được tiết ra từ tuyến nước bọt cùng tuyến tụy nên chủ yếu có mặt ở trong đường tiêu hóa và có rất ít ở trong máu hoặc nước tiểu. Tuy nhiên, nếu amylase tăng cao ở trong máu và nước tiểu thì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo những bất thường đang xảy ra trong cơ thể. Vậy chỉ số amylase tăng cao khi nào? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ở bài viết này nhé!

Chỉ số amylase tăng cao khi nào? Có nguy hiểm không? 1
Chỉ số amylase tăng cao khi nào?

Enzyme amylase được tiết ra trong cơ thể khi nào?

Protein, carbohydrate và lipid là 3 vật chất cơ bản ở trong nguồn thức ăn từ tự nhiên. Để tiêu hóa và hấp thu được nguồn dinh dưỡng từ thức ăn, cơ thể cần phải có những enzyme tiêu hóa giúp thủy phân 3 chất trên thành những chất dinh dưỡng phân tử nhỏ mà niêm mạc ruột có thể hấp thu được.

Để tiêu hóa được protein cần có các enzyme protease, lipid cần có enzyme lipase để thủy phân, còn carbohydrate cần các enzyme glycosid hydrolase hay glucosidase. Và amylase là một enzyme thủy phân tinh bột thuộc nhóm glucosidase.

Khi nhai thức ăn ở trong miệng, tuyến nước bọt ở hai bên má sẽ tiết ra dịch nước bọt với thành phần chính là enzyme amylase. Amylase sẽ được hòa lẫn vào với thức ăn và giúp phân giải những chất đường bột như tinh bột thành những phân tử đường mạch ngắn.

Khi thức ăn qua dạ dày và xuống ruột non, nếu vẫn còn thành phần chất đường mạch dài, tuyến tụy sẽ được kích thích và tiết ra thêm enzyme amylase để tiếp tục thủy phân những chất này. Sản phẩm thủy phân đường cuối cùng sẽ là đường đơn glucose và được hấp thụ vào máu tại niêm mạc ruột non.

Chỉ số amylase tăng cao khi nào? Có nguy hiểm không? 2
Enzyme amylase được tiết ra nhiều từ tuyến nước bọt

Chỉ số amylase trong máu và nước tiểu tăng cao khi nào?

Do là một enzyme tiêu hóa nên phần lớn hàm lượng amylase sẽ tập trung ở đường tiêu hóa, chỉ có một phần nhỏ đi vào trong máu và thải ra bên ngoài qua đường nước tiểu.

Nồng độ của enzyme amylase trong máu và nước tiểu cao hay thấy sẽ phản ánh được phần nào tình trạng sức khỏe của chúng ta. Do đó amylase là một chỉ số xét nghiệm thường được sử dụng ở trong y học chẩn đoán bệnh.

Nồng độ amylase trong máu được coi là bình thường nếu có giá trị trung bình vào khoảng 22 – 80 UI/lít, còn ở trong nước tiểu bình thường sẽ là khoảng 42 – 321 UI/lít.

Chỉ số amylase sẽ tăng cao vượt qua ngưỡng bình thường khi cơ thể có những rối loạn bất thường hay có tình trạng bệnh lý. Do được tiết ra chủ yếu từ 2 tuyến: nước bọttụy nên khi chỉ số này tăng cao thì 2 cơ quan này sẽ dễ có nguy cơ bị bệnh nhất:

+ Bệnh lý tại tuyến nước bọt: viêm tuyến nước bọt cấp tính hoặc mãn tính, bệnh quai bị hoặc tình trạng tắc nghẽn ống dẫn nước bọt.

+ Bệnh lý tại tuyến tụy: viêm tụy cấp tính, viêm tụy mạn tính và nguy hiểm nhất là bệnh ung thư tuyến tụy.

Ngoài những bệnh lý thường gặp trên thì tình trạng amylase tăng cao có thể là dấu hiệu của một số bệnh khác như: sỏi mật, viêm túi mật cấp, tắc nghẽn ruột, suy thận mạn giai đoạn cuối, thủng ổ loét dạ dày, tá tràng…

Chỉ số amylase tăng cao khi nào? Có nguy hiểm không? 3
Amylase thường tăng cao khi bị viêm tụy cấp tính

Nguyên nhân và phương pháp điều trị bệnh viêm tụy cấp

Viêm tụy cấp là một trong những bệnh lý thường gặp và nguy hiểm nhất tại tuyến tụy khi chỉ số amylase tăng cao. Căn bệnh này đặc trưng với tình trạng viêm nhiễm xảy ra tại nhu mô của tuyến tuỵ cấp tính từ nhẹ đến nặng và có thể gây tử vong nếu không được điều trị đúng phương pháp.

Khi bị viêm tụy cấp, chỉ số amylase và lipase của người bệnh thường sẽ tăng lên gấp hơn 3 lần so với chỉ số bình thường, Đi kèm theo đó là những triệu chứng thường gặp như:

+ Đau bụng ở vùng thượng vị với tần suất nặng và dữ dội, đau kéo dài sang lưng và hai bên sườn.

+ Buồn nôn, cảm giác chướng bụng, bí trung đại tiện.

+ Trường hợp nặng bệnh nhân có triệu chứng: tụt huyết áp, sốt, nhịp tim nhanh, rối loạn ý thức…

Nguyên nhân dẫn đến bệnh viêm tụy cấp có thể là do chấn thương ở vùng tụy, sỏi ống mật chủ, giun hoặc dị vật chui vào ống mật chủ, nhiễm khuẩn, nhiễm ký sinh trùng, ngộ độc rượu, hóa chất hoặc quá liều thuốc…

Phương pháp điều trị bệnh viêm tụy cấp thường sẽ bao gồm cả nội khoa và ngoại khoa:

+ Điều trị nội khoa: thường sử dụng các thuốc điều trị để giảm triệu chứng viêm nhiễm, giảm đau.

+ Điều trị ngoại khoa: bệnh nhân sẽ cần phải được thực hiện phẫu thuật trong trường hợp tắc ống mật, có ký sinh trùng hay dị vật.
+ Trong trường hợp nặng bệnh nhân có thể cần được lọc máu liên tục.

Hy vọng rằng những thông tin kiến thức trong bài viết vừa rồi đã giúp độc giả hiểu rõ hơn về tình trạng nồng độ amylase tăng khi nào trong máu và nước tiểu. Để tìm hiểu thêm về nhiều kiến thức hữu ích khác, xin vui lòng truy cập vào địa chỉ: https://biogreenjsc.com.vn/tin-tuc/